काठमाडौं, २४ पुस – नेपाल सरकारद्वारा नेपाल नागरिकता (चौथो संशोधन) नियमावली, २०८२ मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत भई राजपत्रमा प्रकाशित भएसँगै नेपाली नागरिक आमाबाट जन्मिएका सन्तानले आमाको नामबाट नागरिकता प्राप्त गर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएको छ।
यसअघि, नेपाल नागरिकता (दोस्रो संशोधन) ऐन, २०८२ ले आमाबाट नागरिकता प्राप्त गर्न सकिने कानुनी व्यवस्था सुनिश्चित गरेको थियो। उक्त ऐन गत असोज ५ गते राष्ट्रपतिबाट प्रमाणीकरण भएको थियो।
अब नागरिकता नियमावलीमा गरिएको चौथो संशोधनले ऐनमा व्यवस्था गरिएका प्रावधानलाई व्यावहारिक रूपमा लागू गर्न आधार तयार गरेको हो।
नागरिकता नियमावलीको संशोधनसँगै ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई परिपत्र जारी गरिएको छ र प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले आवश्यक छानबिन गरी नागरिकता प्रदान गर्न सक्ने भएका छन्।
नयाँ व्यवस्था के-के छन्
बाबु वा आमा मध्ये एकले जन्मको आधारमा नागरिकता प्राप्त गरेकोमा नागरिकता नपाउँदै मृत्यु वा सम्पर्कविहिन भएकाको सन्तानले आवश्यक कागजात पूरा गरे नागरिकता पाउन सक्ने।
नेपाली आमाबाट विदेशमा जन्मिएका, बाबुको पहिचान खुल्न नसकेका र विदेशको नागरिकता नलिएका, नेपालमा स्थायी बसोबास गरेका व्यक्तिले नागरिकता पाउन सक्ने।
नागरिकता जारी गर्दा स्वघोषणालाई महत्वपूर्ण आधार मानिने र त्यसको ढाँचाको व्यवस्था गरिएको।
वैवाहिक अङ्गीकृत बाहेकका अन्य नागरिकताका निर्णय गृह मन्त्रालयको सट्टा प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई अधिकार प्रत्यायोजन गरिएको।
नाबालक परिचयपत्र वितरण र विदेशी महिलाले नेपाली पुरुषसँग विवाह गर्दा वैवाहिक अङ्गीकृत नागरिकता दिने प्रक्रिया पनि नियमावलीले समेटेको छ।